Bộ sưu tập

Bát sứ ngự dụng (Bảo vật Quốc gia)

- Tên gọi khác: Bát thấu quang
- Niên đại: Thời Lê sơ, thế kỷ XV
- Chất liệu: Gốm men
- Kích thước: Cao 6,5cm; đường kính miệng 12,4cm; đường kính đáy 5,2cm; dày trung bình 0,15-0,3cm
- Trọng lượng: 115 gram (g)

Hoa văn được trang trí trong lòng bát, bố cục của hoa văn cụ thể như sau: cách miệng khoảng 2cm xuống dưới là 2 đường chỉ nổi, phía dưới đường chỉ nổi là đồ án hoa văn chính. Đồ án hoa văn chính là đôi rồng được thể hiện trong tư thế đang bay lượn trong mây tạo thành hình vòng tròn trên thành bát, hướng vận động theo chiều kim đồng hồ; giữa lòng bát in nổi một chữ 官 (Quan)

Rồng được thể hiện ở tư thế bay lượn, đầu rồng ngẩng cao, miệng nhả ngọc, thân uốn thành nhiều khúc, đuôi duỗi thẳng về phía sau như cái bánh lái, vây dương cao, các chân thể hiện tư thế vận động như đang đạp vào mây. Từ đầu xuống đuôi, thân uốn 4 khúc, khúc đầu tiên thân uốn khúc hình túi vải, khúc thứ hai uốn cong hình yên ngựa, các khúc còn lại độ uốn giảm dần về phía đuôi. Rồng có 4 chân, các chân được thể hiện ở tư thế vận động với các bắp cơ nổi khối, 5 ngón chân giang rộng như đang muốn cầm nắm lấy ngọc báu ở phía trước.

Chữ 官 (Quan) in nổi giữa lòng bát là kiểu chữ chân. Các nhà nghiên cứu tin rằng, chữ 官 (Quan) in trong lòng bát là minh chứng tin cậy cho biết Bát thấu quang là sản phẩm của lò quan, tức là lò do Quan xưởng thiết lập, chuyên sản xuất các vật dụng dành cho triều đình.

Bát có xương gốm rất mỏng, được ví như vở trứng, độ trong của xương rất cao, ánh sáng có thể xuyên qua, điều này cho thấy trình độ kỹ thuật sản xuất gốm sứ thời Lê sơ đã đạt đến trình độ rất cao.
Các bát sứ trắng trang trí rồng, thời Lê sơ hiện lưu giữ tại Hoàng thành Thăng Long không chỉ là hiện vật độc bản mà đây còn là những hiện vật còn đầy đủ dáng nhất trong bộ sưu tập bát sứ trắng cao cấp trang trí rồng và đồ ngự dụng thời Lê sơ hiện biết.

Tư liệu video hiện vật